عرقیات بخشی از دارو‌های درمانی در طب سنتی به شمار می‌روند. گاهی برای رفع  بیماری‌ها، داروها و عرقیات گیاهی بهترین گزینه هستند. در این مقاله به توضیح خواص عرق زنیان می‌پردازیم. پس با ما همراه باشید تا با یک گیاه درمانی دیگر آشنا شوید.

گیاه زنیان را بیش‌تر بشناسید

وقتی از زنیان صحبت می‌شود منظور میوه گیاهی است که در زبان فارسی زنیان نام دارد و در کتب قدیمی با نام‌های دیگری چون انیسون بری و کمون حبشی نیز آورده شده است. هم چنین در زبان انگلیسی با نام Ammi شناخته می‌شود و نام علمی آن Trachyspermum ammi sprague است.

از ویژگی‌های فیزیکی این گیاه پر خاصیت ارتفاع 90 سانتی‌متری و برگ‌هایی با بریدگی و تقسیمات فراوان است. گل‌های سفید و ریز این گیاه به شکل زیبایی روی سر شاخه‌های این گیاه قرار گرفته است.

شکل گل‌ها به صورت چتر مرکب بوده و میوه‌های آن به شکل بیضی و رنگ زرد مایل به قهوه‌ای هستند. این میوه‌ها دارای اسانس و بوی بسیار دل‌نشین مانند بوی آویشن است.
هم چنین زنیان در ساخت ادویه کاری، بیسکوییت، ترشیجات، صنعت صابون سازی، خمیر دندان، عطرسازی، دهان شویه و... به علت بوی مطبوعش کاربرد دارد.

خواص عرق زنیان

زنیان ماده‌ای با طبع گرم و خشک است و دارای خاصیت بادشکنی، ضد اسپاسم، محرک و... است. هم چنین این عرق در تسکین درد، بیماری‌های مفاصل، آرتروز، روماتیسم و سرفه هم تجویز می‌شود. اما به اینکه دقیقا چه خواصی دارد و در رفع چه بیماری‌هایی موثر است، در ادامه اشاره می‌کنیم:

  • ضد نفخ
  • ضد اسهال
  • ضد قارچ و انگل
  • تصفیه کنندگی خون
  • مفید جهت فلج و رعشه
  • دافع رطوبت بدن و مخصوصا معده
  • ضد چاقی
  • ضد عفونی کننده قوی معده
  • ضد تشنج
  • افزایش شیر مادر
  • نافع جهت رفع اعتیاد و مضرات آن
  • درمان استئوآرتریت یا همان آرتروز یا سائیدگی مفصل‌ها
  • برطرف نمودن خشکی شانه‌ها و التهاب آرنج
  • درمان کشیدگی و التهاب تاندون‌ها

این عرق دارای طبع گرم و خشک است و علاوه بر مواردی که در بالا به آن اشاره کردیم، راحتی هضم غذا، مناسب برای بیماری سینوزیت، برطرف کننده عوارض آسم و تنگی نفس، ضد اسهال، تهوع و... می باشد.

خواص عرق زنیان برای چاقی

همان‌طور که اشاره کردیم عرق زنیان مسهل است، بنابراین از تلنبار شدن چربی‌ها در بدن جلوگیری به عمل می‌آورد. افرادی که قصد دارند کاهش وزن داشته و به تناسب اندام برسند، می‌توانند از این عرق استفاده کنند.

بهتر است بعد از وعده‌های غذایی نظیر ناهار و شام نصف لیوان عرق زنیان را با نصف لیوان آب میل بفرمایید تا تاثیر آن را مشاهده کنید. در واقع عرق زنیان از نفخ و ترشی معده جلوگیری می‌کند و در نتیجه مانع جمع شدن چربی‌های اضافه در بدن می‌شود.

طریقه مصرف عرق زنیان

نحوه استفاده از این عرق با توجه به محدوده سنی فرد متفاوت است. برای مثال طریقه مصرف این عرق در کودکان روزی سه بار به اندازه دو قاشق مرباخوری به صورت مخلوط با آب و پس از غذا است.
هم چنین طریقه مصرف در گروه سنی بزرگ سالان، روزانه دو قاشق غذا خوری مخلوط با آب و در سه نوبت است. جهت استفاده از این عرق گیاهی در استعمالات خارجی یک قاشق از آن را در گلو ریخته و پس از قرقره کردن قورت دهید. در روش دیگر می‌توانید از قطره چکان استفاده کنید و دو قطره از این عرق را در بینی خود بچکانید.

موارد عدم استفاده از عرق زنیان

عرق زنیان با تمام خواص فوق‌العاده‌ای که دارد و در برخی موارد و برای برخی افراد نباید استفاده شود یا تا حد امکان کم مصرف شود. این پرهیز باید در کودکان زیر 7 سال، افراد گرم مزاج، زنان باردار و بیماران تیروئیدی صورت گیرد. البته افرادی که دارای طبع گرم هستند می‌توانند این عرق را به همراه گیاهی سرد نظیر عرق شاتره میل کنند تا آسیبی نبینند.

خواص عرق زنیان از زبان دکتر روازاده

دکتر روازاده یکی از بزرگترین طبیبان سنتی ایران درباره عرق زنیان و خواص آن می‌گویید، از بذر زنیان در طب سنتی بسیار استفاده می‌شود این گیاه دارای خاصیت تونیک و بادشکن است. زیاد کنندگی تنفس داشته و برای کاهش ترشی معده بسیار موثر است. وی همچنین اشاره می‌کند که له شده و کوبیده آن، را برای رفع بیماری‌های کبد و معده و روماتیسم و درد گلو به صورت استعمال خارجی موثر خواهد بود.