جوش شیرین چیست؟

شناخت خواص و ویژگی های مواد غذایی به میزان استفاده درست و در نتیجه سلامت افراد کمک فراوانی می کند. جوش‌شیرین از آن دسته موادی است که از روزگارهای‌ گذشته کاربرد‌های فراوانی داشته است از پخت نان و کیک گرفته تا خوشبوکردن فضا، تمیزکردن خانه و حتی زیبایی!

جوش شیرین نوعی نمک سفید، بی بو و بدون طعم با طبیعتی گرم است که از ترکیب یون سدیم و یون بی کربنات ساخته می شود. سدیم بی کربنات به صورت کریستال جامد و سفید رنگی است که معمولا به صورت پودر می باشد. 

جوش شیرین یا در واقع همان بی کربنات سدیم یکی از مواد شیمیایی پر استفاده در صنایع غذایی ماست و به طور گسترده ای برای پخت و پز و تهیه انواع نان، کیک و کلوچه استفاده می شود.

خواص جوش شیرین

اصلی‌ترین مصرف جوش شیرین در پخت و پز به عنوان عامل ورآورنده یا برآورنده است که باعث وارد شدن حباب‌های گاز به درون خمیر و ور آمدن خمیر می‌شود.

زمانی که جوش شیرین با اسیدها (شامل فسفات‌ها، آب لیمو، ماست، سرکه، آب دوغ و کرم تارتار) واکنش می‌دهد، کربن دی اکسید آزاد می‌شود و موجب افزایش حجم و پف کردن خمیر کیک یا نان می شود.

سدیم بی کربنات برای کاهش مزه‌ی اسیدی و تولید نان‌های سبک‌تر، به خمیر ترش افزوده می‌شود.

استفاده دیگر جوش شیرین در آشپزی برای پختن سبزیجات سبز رنگ به منظور حفظ رنگ در زمان پخت و پز است. البته با توجه به تاثیری که جوش شیرین بر طعم، بافت و مواد مغذی غذاها دارد، کمتر بدین منظور استفاده می‌شود.

جوش شیرین برای سوخاری کردن نیز استفاده می‌شود تا غذا تردتر شود و با ایجاد فضاهایی برای عبور بخار باعث میشود تا پودر سوخاری روی غذا بماند و پخش نشود.

بسیاری از بیکینگ پودرهایی که برای پخت و پز استفاده می‌شود نیز حاوی حدود ۳۰٪ جوش شیرین است.

جوش شیرین

خواص درمانی جوش شیرین

از دیگر خواص جوش شیرین خاصیت درمانی آن است که در طب سنتی حائز اهمیت می باشد.

جوش شیرین به دلیل خواص قلیایی که دارد و به عنوان یک آنتی اکسیدان طبیعی با کاهش اسید معده به درمان معده درد و سوزش سر دل کمک می کند.

برطرف کردن سوزش ادرار یکی دیگر از خواص درمانی جوش شیرین است. برای این منظور یک قاشق مرباخوری جوش شیرین را با یک لیوان آب مخلوط کنید و به مدت یک هفته با معده خالی بنوشید، این کار سوزش ادرار شما را از بین می برد.

جوش شیرین یک قارچ کش طبیعی نیز می باشد.

نشستن در وان حمامی که با مخلوط آب و جوش شیرین پر شده باشد عفونت های مهبلی را برطرف می کند.

از مخلوط جوش شیرین و آب می توان برای از بین بردن بوی بد زیر بغل استفاده کرد.

جوش شیرین و درمان کرونا

با پیدایش ویروس جدید کرونا دکتر روازاده متخصص طب سنتی خاصیت بسیار مفیدی از جوش شیرین را برای درمان این بیماری ارائه کرده‌اند که می تواند جان بیماران را نجات دهد.

از نظر ایشان با مصرف درست بخور جوش شیرین می‌توان تا حد زیادی ریه‌ها را از خطرات جدی عفونت‌های حاد دور کرد.

برای اینکار به محض جوش آمدن آب داخل کتری، آن را از حرارت جدا کنید و در حالی که زیر چادر هستید، یک قاشق مرباخوری یا نصف قاشق غذاخوری جوش شیرین داخل ظرف بریزید.

به مدت دو دقیقه بخاری که تولید می‌شود را عمیقا از بینی تنفس کنید و از دهان بیرون بدهید. این عمل را پنج مرتبه پی‌درپی، در هر نوبت تکرار کنید.

افراد سالم جهت پیشگیری ویروس کرونا، باید هفت روز پی‌درپی، روزی یک مرتبه و بعد از آن هفته‌ای یک‌بار تا زمانی که اپیدمی کرونا هست، بخور را ادامه دهند.

افراد بیمار هم برای رفع خشکی سینه باید همانند افراد سالم بخور بدهند؛ اما روزهای اول و دوم حتما در دو نوبت صبح و شب این کار را تکرار کنند.

تا به امروز که ماه‌هاست از ارائه این روش توسط حکیم روازاده گذشته، بسیاری از بیماران کرونا با این روش درمان شده اند. البته روش‌های مناسب دیگری نیز توسط ایشان معرفی شده است که درحال حاضر بخور جوش شیرین، بهترین روش در میان آن‌ها است.

کسانی که به بیماری کرونا مبتلا شده‌اند علاوه بر دستورات فوق برای تسریع در بهبودی می توانند یک قاشق چای خوری جوش شیرین خوراکی را در یک استکان یا لیوان آب حل کرده و هر شش ساعت میل نمایند.

از دیگر مصارف جوش شیرین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

جوش شیرین یک سفید کننده طبیعی است و می توان از آن به جای خمیر دندان و یا بر روی خمیر دندان برای مسواک زدن و سفید تر شدن دندان ها استفاده کرد.البته هفته ای یکبار استفاده آن هم به مقدار کم کفایت میکند.

پودر شویا

همچنین شستن دهان با مخلوط آب و جوش شیرین بعد از مصرف سیر و پیاز باعث رفع بوی دهان می شود.

ریختن مقدار کمی جوش شیرین درون کفش بوی بد آن را از بین می برد، همچنین ریختن جوش شیرین در یک تشت آب داغ و قرار دادن پاها در آن، بوی بد پا را از بین می برد.

استفاده از جوش شیرین برای التیام بخشیدن به تبخال و زخمها و آفت های دهان موثر است.

از ترکیب آب و جوش شیرین می توان برای بهبود سوختگی های خفیف، التیام بخشیدن و بهبود سوختگی ناشی از آفتاب و همچنین برای التیام بخشیدن به حساسیت های آلرژیک پوست مانند کهیر استفاده کرد.

ریختن جوش شیرین در دستگاه بخور علاوه بر باز کردن راه تنفسی به برطرف شدن بوی بد منزل نیز کمک می کند.

قرار دادن یک ظرف سر باز حاوی جوش شیرین درون یخچال و فریزر بوی بد آن ها را از بین می برد.

با پاشیدن جوش شیرین بر روی مواد شعله افزا می توان شعله را خاموش کرد.

ترکیب جوش شیرین و آب یک مخلوط برای شستشو میوه ها و سبزی ها است، همچنین برای برطرف کردن بوی مواد غذایی بر روی دستها مناسب می باشد.

خیساندن حبوبات در مخلوط آب و جوش شیرین به مدت چند ساعت، باعث از بین رفتن نفخ حاصل از آنها می شود.

ریختن مقدار کمی جوش شیرین بر روی گوشت و گذاشتن آن چند ساعتی در یخچال باعث تردی گوشت می شود. قبل از طبخ لازم است که گوشت آبکشی شود.

از ترکیب جوش شیرین و آب می توان برای ازبین بردن خارش و سوزش گزیدگی جای نیش حشرات استفاده کرد.

جوش شیرین یک لکه بر و بو زدا و نرم کننده و سفید کننده طبیعی می باشد و می توان از آن برای رفع لکه و شستن لباس ها در ماشین لباسشویی استفاده کرد.

قرار دادن جوش شیرین درون کشو و کمد لباسها به عنوان یک رطوبت گیر، به مراقبت از لباسها کمک می کند.

جوش شیرین به از بین بردن لکه‌های سمج و تمیز کردن برخی نواحی مانند اجاق گاز، مایکروویو، وان حمام و کاشی هم کمک می‌کند.

از خمیر آب و جوش شیرین برای از بین بردن ته گرفتگی ماهیتابه و قابلمه ها استفاده می شود. 

افزودن دو استکان جوش شیرین به آب وان حمام و استحمام با آن سبب کاهش تب و خنک شدن بدن می شود.

از جوش شیرین می توان به جای پودر بچه نیز استفاده کرد.

خصوصیت مثبت دیگر جوش شیرین، ارزان و در دسترس بودن آن است.

مضرات جوش شیرین

جوش شیرین از جمله مواد غذایی است که علاوه بر ویژگی های مثبت در صورت استفاده نادرست دارای مضرات زیادی نیز می باشد. 

جوش شیرین باعث خنثی شدن اسید معده می شود و در عمل هضم اختلال ایجاد می کند و موجب سو هاضمه می گردد.

جوش شیرین پوشش دستگاه گوارش را نابود می کند و باعث زخم در دستگاه گوارش می شود.

زیاده روی در خوردن جوش شیرین می تواند باعث واکنش های آلرژیک و حساسیت شود.

جوش  شیرین مقادیر بالای سدیم دارد و زیاده روی در مصرف آن برای افراد مبتلا به  بیماری های کبد، کلیه و همچنین نارسایی قلبی مضر می باشد. همچنین سدیم بالای موجود در جوش شیرین ممکن است باعث به هم خوردن تعادل در فشارخون شود.

زیاده روی در مصرف جوش شیرین، می تواند دفع پتاسیم را افزایش داده و منجر به کمبود این ماده ی معدنی در بدن شود.

زخم  معده، اختلال در جذب مواد آلی همچون کلسیم، آهن و فسفر، اختلالات هوشیاری و کم خونی، تنگی نفس، کولیک روده و یبوست، لرزش اعضای بدن و حالت تهوع از دیگر اثرات زیانبار و بارز استفاده از غذاهای جوش شیرین دار می باشد.

مصرف خوراکی جوش شیرین برای نوزادان و کودکان ممنوع می باشد.