عسل طبیعی نه‌تنها مزه بسیار خوشایندی دارد بلکه می‌تواند ما را در برابر بسیاری از بیماری‌ها و اختلالات محافظت نماید. فواید استفاده از عسل در روایات اسلامی، طب سنتی، مقالات پژوهشی و آکادمیک به کرات مورد تایید قرارگرفته است.

عسل چیست؟

عسل غذایی است که زنبوران کارگر از طریق نوشیدن شهد گل‌های مختلف تولید نموده و برای نوزادان زنبور فراهم می‌کنند. فرایند و میزان تولید عسل در طبیعت بسته به محل کلونی زنبورها، دوری یا نزدیکی به منابع غذایی موردنیاز، گونه زنبور، اندازه جمعیت و... متفاوت است. در زنبورداری به شیوه مدرن، با فراهم کردن محیطی مساعد و قرار دادن منابع غذایی کافی برای زنبورها، میزان تولید به بالاترین حد خود نزدیک می‌شود.
با این حال، تولید عسل در شرایط طبیعی و بدون هرگونه دخالت انسانی دارای فوایدی است که نمی‌توان از آن‌ها چشم‌پوشی کرد. ازاین‌رو تقاضای بسیاری برای تهیه عسل کوهستان، درختی و... وجود دارد. از طرف دیگر هزینه تولید و قیمت عسل طبیعی به روش‌های مدرن نیز در شرایطی که محیط زندگی این حشرات تا حد ممکن به حالت ایده‌ال نزدیک باشد با هزینه‌های زیادی همراه است. ازاین‌رو برخی زنبورداران یا دلال‌هایی که در این بازار حضور دارند از شیوه‌های مختلفی استفاده می‌نمایند تا عسل مصنوعی، مخلوط یا کم کیفیت را به جای عسل طبیعی به مشتریان عرضه نمایند. این عرضه برای کاهش قیمت عسل در زمان فروش است تا موجب شود، فروش عسل راحت‌تر صورت بگیرد. در این مقاله به شما روش‌هایی را خواهیم آموخت که از طریق آن امکان تشخیص عسل طبیعی را داشته باشید.

عسل مرغوب

روش‌های تشخیص عسل طبیعی

راه‌های تجربی بسیار زیادی برای تشخیص عسل طبیعی از مصنوعی و بی‌کیفیت وجود دارد. با این حال تقریبا برای خرید عسل طبیعی هیچ‌کدام ازاین‌روش‌ها نتیجه قطعی نداشته و بهترین راه‌حل، استفاده از امکانات آزمایشگاهی یا خرید عسل طبیعی از فروشگاه‌های معتبر و فروشنده‌های شناخته‌شده است.

برای اینکه درک بهتری از چرایی سخت بودن تشخیص عسل طبیعی از مصنوعی را داشته باشید، ابتدا به روش‌های تولید عسل نامرغوب می‌پردازیم.

عسل هفت ستاره روازاده

عسل نامرغوب به سه شیوه مختلف تولید می‌شود

  1. استفاده از شیره‌های مختلف نظیر شیره خرما، شیره توت، شیره انگور، آب قند، آب‌میوه و انواع شیرین‌کننده‌ها به منظور پایین آوردن زمان تولید عسل و عدم نیاز به جابه‌جایی کندوها توسط برخی زنبوردارها صورت می‌گیرد. بدیهی است این نوع عسل به لحاظ خواص، تشابهی به عسل‌های طبیعی و مرغوب ندارد، با این حال کماکان به‌نوعی عسل ارگانیک و طبیعی شناخته‌شده و تشخیص آن از روی خواص ظاهری اگرنه ناممکن، بلکه بسیار سخت است.
  2. مخلوط کردن عسل مرغوب یا طبیعی با انواع شیره‌ها، شیرین‌کننده‌ها مصنوعی یا طبیعی نیز از دیگر روش‌های کاهش تقلب در تولید یا عرضه عسل محسوب می‌شود. تشخیص این نوع عسل نامرغوب از عسل مرغوب از روی مزه، بسته به عسلی که با شیرین‌کننده اضافی مخلوط شده، بعضا بسیار سخت بوده و گاه تنها باتجربه بسیار ممکن می‌شود. با این حال خوشبختانه خواص فیزیکی و شیمیایی عسل مخلوط نسبت به عسل طبیعی تا حد زیادی متفاوت است. ازاین‌رو امکان تشخیص عسل قاطی شده با انواع شیره از عسل خالص در بسیاری از موارد کار چندان سختی نیست.
  3. عسل کاملا مصنوعی برخلاف سایر عسل‌های نامرغوب تقریبا هیچ خاصیت درمانی ندارد. در بسیاری از موارد استفاده از آن، نتیجه عکس دارد. در تولید این عسل تنها از موادی دارای خاصیت‌های فیزیکی مشابه با عسل طبیعی استفاده می‌شود. گاه انواع شیرین‌کننده‌های مصنوعی و حتی مضر در کنار شیره‌های توت، خرما و رنگ‌های مصنوعی به کار گرفته می‌شوند تا محصول نهایی شکل و شمایلی شبیه عسل طبیعی داشته باشد. تشخیص عسل مصنوعی از طبیعی نسبتا ساده بوده و باکمی دقت می‌توانید این دو را از یکدیگر تفکیک نمایید.

معرفی عسل‌های طبیعی مورد تایید حکیم روازاده

تمامی عسل‌های مورد تایید دکتر روازاده در سایت عطارخونه عرضه شده است. این محصولات در دو مدل با موم و بدون موم موجود است. عسل 5 ستاره باموم تنها موردی است که به شکل موم‌دار عرضه می‌شود. عسل 7 ستاره، عسل 5 ستاره و عسل 3 ستاره سه گزینه دیگر هستند که با توجه به مقدار ساکاروز موجود در هر کدام، تقسیم‌بندی می‌شوند. با توجه به بسیار پایین بودن مقدار ساکاروز موجود در عسل هفت ستاره، این محصول بهترین گزینه از نظر کیفیت در میان موارد دیگر به شمار می‌رود.

عسل پنج گیاه

تشخیص عسل ارگانیک و طبیعی از روی رنگ

یکی از ساده‌ترین راه‌های تشخیص عسل ارگانیک و طبیعی و محل تولید آن توجه به رنگ این محصول محسوب می‌شود. از طرف دیگر با کمک این شیوه امکان تشخیص نوع تغذیه زنبور نیز تا حدی امکان‌پذیر است. نهایتا با دانستن محل تولید و نوع تغذیه زنبور، می‌توانید بهترین نوع عسل برای بیماری‌ها یا عسل مرغوب برای ماسک صورت و حتی عسل مناسب برای تنظیم طبع و مزاج خود را پیدا کنید.

  • عسلی که در مناطق جنگلی و پردرخت مازندران، گیلان، اردبیل و حیران تولید می‌شود معمولا رنگی سیاه و تیره دارد.
  • عسل باغی مخصوصا در ناحیه آذربایجان غربی رنگ سرخ مایل به زرد دارد.
  • عسل الموت، طالقان، گلپایگان و خمین مخصوصا در زمانی که تغذیه اصلی زنبورها از گون باشد، رنگ سبز مایل به یشمی خواهد داشت.
  • عسل منطقه قمصر و نیاسر به رنگ سرخ بوده و عطر نسبتا زیادی دارد.

عسل روازاده

تست عسل طبیعی از روی میزان چسبندگی

یکی از ساده‌ترین روش‌های تشخیص عسل واقعی از مصنوعی توجه به میزان چسبندگی و یک‌دست بودن آن است.

  1. از یک ظرف پارچ مانند، عسل را از فاصله یک متری به درون ظرف دیگری که روی زمین قرار داده‌اید بریزید. در صورتی که عسل به شکل یک جریان باریک مانند نخ از ظرف بالایی به سمت ظرف پایینی جریان داشت، عسل مرغوبی به شمار می‌آید. در نقطه مقابل در صورتی که به صورت تکه‌تکه از ظرف بالایی به ظرف دومی افتاد، عسل موردنظر کیفیت چندانی ندارد.
  2. درون یک لیوان آب سرد بریزید. سپس یک قاشق عسل را از بالا بدون اینکه آن را هم بزنید، درون لیوان بریزید. در صورتی که عسل شما مرغوب باشد، نه‌تنها شیرینی خود را به‌سادگی به ظرف آب نمی‌دهد، بلکه رنگ آب نیز تغییر نمی‌کند. در نقطه مقابل عسل مصنوعی به سرعت مزه آب را شیرین کرده و حتی در برخی موارد رنگ آن را نیز تغییر می‌دهد.
  3. قدری عسل را بین دو انگشت اشاره و شصت خود قرار داده و آن دو را به‌آرامی از یکدیگر دور کنید. در صورتی که چسبندگی عسل در حد مناسبی باشد، عسل شما مرغوب است.

توجه داشته باشید که تمامی موارد ذکر شده دلیل کافی برای اثبات اصل بودن عسل نیست.

همچنین بخوانید: خواص عسل طبیعی چیست؟

تشخیص عسل طبیعی و اصل از روی میزان ماندگاری

عسل طبیعی خالص در طول زمان معمولا ویژگی‌های فیزیکی خود را حفظ می‌کند. به نحوی که به سهولت می‌توان آن را از عسل‌های مصنوعی تشخیص داد.

  1. عسل طبیعی تحت هیچ شرایطی کپک نمی‌زند. میزان مقاومت عسل در برابر فساد به حدی است که دانشمندان توانسته‌اند ظرفی عسل از زمان مصر باستان کشف کنند که هنوز قابل‌مصرف است.
  2. تمام ویژگی‌های یک ظرف عسل باید یکنواخت باشد. به عبارت دیگر عسل زیر و روی ظرف نباید با یکدیگر هیچ تفاوتی داشته باشند.
  3. با گذشت زمان میزان شیرینی، طعم، بو و خواص عسل طبیعی تغییر نمی‌کند. با این حال در شرایطی که عسل را در گرما یا سرمای زیاد قرار دهید، بعضا تغییر رنگ می‌دهد.

تشخیص عسل طبیعی از طریق میزان رطوبت

عسل مرغوب معمولا رطوبت زیادی ندارد. برای تشخیص میزان رطوبت جذبی عسل می‌توان ظرف آن را به خوبی تکان داد. در صورتی که میزان حباب‌های تشکیل‌شده درون ظرف زیاد نباشند، احتمالا عسل مرغوبی خریداری نموده‌اید.

عسل سه گیاه

تشخیص عسل مرغوب و درمانی از طریق بو

بوی عسل طبیعی که از طریق تغذیه شهد گل‌ها فراهم‌شده باشد به حدی زیاد است که اگر در ظرف را باز بگذاریم، رایحه آن به سادگی در فضای اتاق پخش می‌شود. عسل طبیعی که از شهد گل‌هایی نظیر زعفران، محمدی و سیب تهیه‌شده، بسیار بیشتر از عطر عسل گون است.

در این مقاله به شیوه‌های گوناگون روش تشخیص عسل طبیعی را از موارد غیرطبیعی بررسی کردیم. اما نکته اساسی، نبود دقت بسیار بالا در نتیجه به دست آمده است. همان‌طور که گفته شد، تنها روش استاندارد و مطمئن استفاده از شیوه آزمایشگاهی است. از طرفی برای همگان امکان دسترسی به آزمایشگاه وجود ندارد و انجام این کار زمان‌بر است.در نتیجه بهترین راه برای خرید عسل طبیعی اعتماد به مراکز فروش معتبر است.