بواسیر چیست؟

یکی از مشکلات دستگاه گوارشی که بسته به شدت آن ممکن است آزار دهنده باشد، عارضه‌ای است به نام بواسیر. در واقع بواسیر یک قسمت طبیعی از آناتومی بدن انسان است که ما معمولا از وجود آن بی‌اطلاعیم تا زمانی که مشکلی در این ناحیه پیش آید و احساس ناراحتی کنیم. 

بواسیر داخلی و خارجی

بواسیر یا هموروئید همان رگ‌های ورم کرده در قسمت تحتانی روده یا بخش مقعد است. متورم شدن این رگ‌ها می‌تواند اجابت مزاج را دشوار و دردناک می‌کند.

علائم بواسیر بسته به شدت آن متفاوت است، اما شایع‌ترین نشانه خونریزی رکتوم (قسمت انتهایی روده) است. همه افراد بواسیر داخلی و خارجی دارند که به ترتیب در داخل کانال مقعد و اطراف دهانه مقعد قرار گرفته‌اند.

بواسیر داخلی بخشی از خون‌رسانی به مقعد را بر عهده دارد و از مسیرهای کوچک شریانی تشکیل شده است، اما بواسیر خارجی همان رگ‌ها است. 

بواسیر خارجی زمانی علائم ایجاد می‌کند که یک لخته خون به طور ناگهانی در یکی از رگ‌های دهانه مقعد تشکیل شود. این عارضه نیز به عنوان «بیماری بواسیر خارجی یا ترومبوز» شناخته می‌شود.

این لخته خون سبب ایجاد یک توده خارجی محکم به رنگ آبی تیره می‌شود که ممکن است باعث ایجاد درد مقعد و در برخی مواقع خونریزی در بین حرکات روده در هنگام اجابت مزاج شود.

هموروئید داخلی و خارجی، جزو بیماری‌های شایع به حساب می‌آیند. از آنجا که بواسیر داخلی در ناحیه‌ای قرار دارد که هیچ انتهای عصبی ندارد، باعث احساس درد نمی‌شود. اگر درد را تجربه کردید، شاید از وضعیت دیگری مانند بواسیر خارجی، شکاف مقعد یا اسپاسم باشد.

علت بواسیر از نگاه طب سنتی

طب سنتی علت بواسیر را خون غلیظ سودایی یا تجمع سودا در خون یا انصباب (ریزش اخلاط سوداوی از اندام‌های بالاتر به داخل مقعد) آن می‌داند. 

پیشنهاد می کنیم مقاله درمان سودا از نگاه متخصصان طب سنتی را مطالعه فرمایید

از عواملی که در ایجاد بواسیر موثر است می‌توان به استفاده از روغن های ناسالم موجود در بازار مانند انواع روغن مایع و عدم استفاده از روغن های مفید مانند روغن ارده کنجد و روغن زیتون و در نتیجه ایجاد یبوست اشاره کرد زیرا این نوع روغن ها کارکرد روده را با اختلال مواجه میکنند. همچنین  افسردگی، خواب ناکافی، سن بالای ۴۰ سال، اختلال عملکرد طحال در جذب سودا و اختلال عملکرد کبد به سمت تولید سودای بیش از حد نیز در ایجاد ا ین بیماری موثر است.

همچنین فصل پاییز و آب و هوای خشک، زایمان و بارداری، مصرف بیش از حد مسهل‌ها از جمله کرچک یا برگ سنا می‌توانند در ایجاد این عارضه دخیل باشند.

علاوه بر موارد فوق سبک زندگی افراد نیز می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد. برای مثال کمبود فیبر در رژیم غذایی در ایجاد بواسیر نقش مهمی دارد.

فیبر غذایی برای سلامتی بدن ضروری است و بسیاری از افراد به سادگی آن را نادیده می‌گیرند. رژیم‌های غذایی کم فیبر می‎توانند خطر ابتلا به یبوست را به میزان قابل توجهی افزایش دهند. 

پیشنهاد می کنیم مقاله اصول تغذیه سالم از نگاه متخصصان طب سنتی را مطالعه فرمایید

کمبود آب بدن هم در کنار فیبر علایم بواسیر را تشدید می‌کند. البته اصلا این نظریه را تایید نمیکنیم که هشت لیوان آب ضامن سلامتی شماست بلکه معتقدیم به هنگام تشنگی نوشیدن آب را از خود دریغ نکنید.

همچنین عدم تحرک بدنی و ورزش منظم می‌تواند ضمن اینکه بر تحرک دستگاه گوارش تاثیر بگذارد، باعث افزایش خطر ابتلا به هموروئید ‌شود.

علائم بیماری بواسیر

در بررسی و تشخیص این بیماری، بیرون‌زدگی‌های گوشتی شکل و برجسته در اطراف کانال مقعد، خونریزی از مقعد به دنبال دفع مدفوع که گاهی درد هم ندارند، خروج خون قبل از مدفوع یا بعد از آن به صورت غیرمختلط با مدفوع، احساس درد و سنگینی و خارش در مقعد، خروج مدفوع اندک یا احساس دفع ناکامل مدفوع پس از هر بار اجابت مزاج، ضعف قوت و کاهش اشتها، سو هضم، احساس سنگینی و کوفتگی اندام‌ها پس از خواب، سستی در حرکات، سرگیجه، ورم چهره و چشم، رنگ صورت زرد متمایل به سبز یا تیره شدن رنگ پوست از علائم هشدار دهنده هستند.

درمان بواسیر در طب سنتی

به دنبال تشخیص هموروئید توجه به ریزنکته های مورد تایید طب سنتی می‌تواند تا حد قابل توجهی از نگرانی بیمار بکاهد.

اگر از مقعد خون سیاه و غلیظ خارج شود و بیمار احساس ضعف نداشته باشد، نباید جلوی خونریزی را گرفت. زیرا در واقع خون آلوده خارج می‌شود. برای پیشگیری از ابتلا به شقاق، شب‌ها مقعد با روغن گل سرخ روغن مالی شود.

نوع رژیم غذایی باید اصلاح شده و در صورت داشتن یبوست، حتما خاکشیر، انجیر، آب انجیر، روغن زیتون و... مصرف شود.

در تدابیر طب سنتی برای درمان بواسیر، بدن و دستگاه گوارش باید از سودا پاکسازی شود (اصلاح وضعیت کبد و طحال و معده). این کار باید زیر نظر متخصص طب سنتی انجام شود، استحمام منظم و ورزش و پیاده‌روی ملایم در بهبود این بیماری موثر است. 

همچنین با عدم مصرف برخی از مواد غذایی می‌توان به بهتر شدن شرایط کمک کرد. گوشت گاو، گاومیش، ماهی شور، تن ماهی کنسرو شده، سوسیس و کالباس، شیر، پنیر خشک و کهنه، سبزیجات تند و تیز، بادمجان، کلم، سیر و پیاز خام، خردل، ادویه تند مانند فلفل و به طور کلی از غذاهای غلیظ، غذاهای سوزاننده خون، تند و تیز و مولد سودا دوری شود.

همچنین استفاده از تخم بارهنگ، گل ارمنی، نیز استفاده از دم‌کرده‌ای از گل ختمی (ریشه ختمی)، گل پنیرک و ترکیب لعاب آن با یک قاشق چای‌خوری صمغ عربی (صمغ درخت) و یک قاشق چای‌خوری کتیرا خوراکی برای پانسمان و ترمیم و بند آوردن خون بواسیر توصیه می‌شود.

بقچه درمان بواسیر مورد تایید دکتر روازاده

 بهتر است روزی دو مرتبه تخم بارهنگ در آب جوش ریخته و مصرف شود. ترکیب دیگری به نام حب پادزهر معدنی در طب سنتی وجود دارد که از این ترکیب برای جلوگیری از خونریزی بواسیر استفاده می‌شود.

در درمان بواسیر باید همزمان به عارضه یبوست نیز توجه داشت چرا که این دو بیماری به ایجاد و تشدید یکدیگر کمک کرده و برای حصول بهبودی درمان هم‌زمان لازم است.

درمان شقاق مقعد از نظر حکیم روازاده

دکتر راوازاده متخصص طب سنتی ضمن منع درمان بواسیر به روش جراحی، استفاده از یک روش سنتی را مفید می‌داند. در این روش 50 گرم خارشتر با سه لیوان آب جوشانده شده تا در زمانی حدود نیم ساعت به یک لیوان تبدیل شود.

این ترکیب یک شب باید بماند، بعد صاف شود، این یک لیوان محلول باید در مدت 5 روز خورده شود و در عین حال با ضماد بواسیر یا با روغن‌های طبیعی مانند روغن حیوانی یا روغن کوهان شتر محل هموروئید چرب نگه داشته شود.

همچنین ایشان ضمن توصیه زالو درمانی، استفاده از اغذیه غلیظ و ثقیل مانند گوشت گاو، آهو، انواع گوشت قرمز، بادمجان، عدس، کلم، شیر، خرما، ماهی شور، نمک زیاد، سیر، پیاز، میوه های باد انگیز را ممنوع می‌داند.

درمان بواسیر مورد تایید دکتر روازاده

در طب نوین معمولا برای موارد حاد بواسیر، جراحی تجویز می‌شود که متاسفانه بسیاری از بیماران به‌دلیل اینکه منشا ایجاد بواسیر در آن‌ها عملا درمان نشده است، پس از گذشت یک یا چند سال مجددا به بواسیر مبتلا می‌‌شوند و باید عوارض شدید‌تر آن را تحمل کنند.

اما یکی از درمان‌های بواسیر در طب سنتی که البته باید حتما تحت نظر یک طبیب حاذق طب سنتی انجام شود، استفاده از «زالودرمانی» است؛

چراکه در بزاق زالو، آنزیمی به‌نام «هپاتون» وجود دارد که زالو آن را وارد خون می‌کند و این آنزیم، خون را قلیایی می‌کند و به نوعی می‌توان زالو را «جراح کوچک» دانست.

برای درمان بواسیر کنار زالو درمانی باید از مصرف تمام سودازاها و داروهای شیمیایی جدا اجتناب کرد و برای درمان یبوست هم می‌توان خاکشیر را جوشانده با عسل شیرین و میل کرد؛ مصرف خیسانده انجیر هم ضد سودا است.

همچنین برای درمان بواسیر باید هر شب داخل و اطراف مقعد را با روغن زیتون تصفیه‌نشده چرب کرد. استفاده از نوره در محل ضایعات بواسیر نیز می‌تواند مفید باشد.

مصرف سرکه انگبین، بارهنگ و گلاب برای بواسیر مفید است. سویق گندم، جو، عدس، نخود، سنجد و سویق کامل نیز تاثیر مثبت بسیاری دارد.

تقریبا تمام غذاهای صنعتی و شرکتی، کمپوت‌ها و کنسرو‌ها سودازا هستند. محصولاتی مانند ماکارونی، سویا، رب، سس، شکلات، بستنی و…که منع کامل آن‌ها توصیه می‌شود.

مواد غذایی ارگانیک

درمان بواسیر از نظر حکیم خیراندیش

حکیم خیراندیش متخصص طب سنتی درباره درمان هموروئید معتقد است که اگر بواسیر در حد ابتدایی است و زائده زیادی ندارد با برطرف شدن یبوست بهبود می‌یابد.

اگر به اندازه یک نخود بیرون زدگی داشته باشد با حجامت ساکرال و بیشتر از آن به جای جراحی باید از زالو درمانی استفاده کرد.

تقویم حجامت سال 1400 مورد تایید دکتر خیراندیش

درمان هموروئید از نظر دکتر کردافشاری

در بررسی نظر سایر حکیمان طب سنتی، دکتر کردافشاری مصرف مداوم سبزی تره را در خونریزی‌هایی که از سینه به پایین است، مانند هموروئید موثر می‌داند. تره باید به صورت پخته مصرف شود.

درمان شقاق در طب بوعلی سینا

حکیم  ایرانی ابوعلی سینا روغن گیاهی چریش را یکی از بهترین راه‌های درمان بواسیر می‌داند. این روغن پر از ترکیبات مفیدی است که می‌تواند با هموروئید مبارزه کند.

به منظور درمان این عارضه با روغن چریش نیاز به مقدار کمی از این روغن است تا هر بار با یک تا دو قطره روغن چریش ناحیه مقعد ماساژ داده  شود. درنتیجه به تدریج  خشکی و درد هموروئید کمتر شده و در نهایت از بین برود.

بوعلی سینا هم برای رفع یبوست و برای کسانی که هموروئید دارند، خاگینه از تره را تجویز کرده است به این  ترتیب که از زرده تخم مرغ به صورت عسلی و یک بشقاب تره و مقداری پیاز در روغن بادام شیرین خاگینه شده و هر روز در وعده‌های غذایی مصرف شود تا باعث بند آمدن خونریزی شود.

سایر روش های درمان بواسیر در طب سنتی

آلوئه ‎ورا در کاهش التهابات بواسیر

آلوئه‌ورا نیز برای درمان بواسیر در طب سنتی مورد توجه است. ژل داخل آلوئه ورا قادر است التهابات را تا حد خیلی زیادی از بین ببرد.

استفاده از ژل آلوئه ورا برای ماساژ ناحیه مقعد باعث می‌شود که درد و التهابات ناشی از هموروئید بسیار کاهش پیدا کند. از آلوئه ورا می‌توانید برای درمان هموروئید هم از نوع داخلی و هم از نوع خارجی استفاده کنید. 

نارون کوهی و درمان شقاق

نارون کوهی هم داروی گیاهی ارزانی است که به راحتی می توان آن را پیدا کرد. در  تهیه بسیاری از کرم‌ها و لوسیون‌های ضدالتهاب از ترکیبات نارون کوهی  استفاده می‌شود.

در این گیاه فوق‌العاده، موادی وجود دارد که باعث جمع شدن عروق مقعد می‌شود. به همین دلیل برای درمان بواسیر با طب سنتی استفاده از داروهایی با ترکیبات نارون کوهی بسیار مفید است. 

روغن زیتون و کاهش درد بواسیر

روغن  زیتون نیز یک روغن گیاهی است که می‌توان با آن درد همورئید را بسیار کاهش داد یا از بین برد. به این منظور می‌توان مقداری پنبه را به روغن زیتون آغشته کرد و به محل وجود هموروئید مالید.

قبل از این کار حتما ناحیه مقعد را شسته و خشک شود. با استفاده از روغن زیتون به تدریج التهابات و درد در  ناحیه مقعد که به علت هموروئید است از بین رفته یا کاهش پیدا می‌کند.