چربی خون، بیماری نام آشنایی که از دیرباز تاکنون وجود داشته و روز به روز بر تعداد مبتلایان آن‌ افزوده می‌شود. چربی خون به طور عمده با افزایش سطح چربی‌های خون شناخته می‌شود. چربی (لیپید) خون شامل کلسترول خون و تری‌گلیسرید است. 

کلسترول چربی که از طریق مواد غذایی وارد بدن می‌شود و برای بسیاری از فعالیت‌های طبیعی بدن ضروری است، این ماده بیشتر توسط کبد ساخته می‌شود و البته به مقداری هم در بعضی غذاها وجود دارد.

این چربی از طریق ذراتی به نام LDL، که شامل پروتئین و چربی هستند به بخش‌های گوناگون بدن برای مصرف منتقل می‌شوند. 

کلسترول خوب و بد چیست؟

چنانچه ورودLDL به خون بیش از نیاز بافت‌های بدن برای مصرف باشد، این ذرات در رگ‌ها جمع و باعث تنگی رگ خواهند شد. به همین دلیل به LDL ،کلسترول بد هم می‌گویند. 

چربی‌های اضافی در بافت‌های بدن، از طریق نوع دیگری از کلسترول به نام HDL به کبد برگردانده شده و در نتیجه مانع رسوب کلسترول در رگ‌ها می‌شود. به‌ همین‌ دلیل HDL به کلسترول خوب معروف است. 

تری‌گلیسرید نیز مانند کلسترول از طریق مواد غذایی دریافت شده و در کبد ساخته می‌شود. پس اختلال چربی خون به دو دسته افزایش کلسترول خون و افزایش تری گلیسرید خون تقسیم می‌شود.

دو نوع چربی وجود دارد که باعث افزایش سطح کلسترول می‌شوند. دسته اول چربی‌های اشباع هستند که می‌توانند سطح LDL را افزایش دهند.

برخی از غذاهای گیاهی مانند روغن پالم و روغن نارگیل حاوی چربی های اشباع‌اند. با این وجود بیشتر در غذاها و محصولات حیوانی مانند پنیر، شیر، کره و استیک یافت می‌شوند.

دسته دوم چربی‌های ترانس هستند یا اسید چرب‌های ترانس که از چربی‌های اشباع بدتر هستند؛ چراکه سطح LDL را افزایش داده و سطح HDL را پایین می آورند.

برخی از چربی‌های ترانس به صورت طبیعی در محصولات حیوانی یافت می‌شوند و در غذاهای فرآوری شده مانند مارگارین و چیپس سیب زمینی که فرآیند هیدروژناسیون را گذرانده‌اند، وجود دارند.

مواد غذایی ارگانیک

علائم بیماری چربی خون

بالا بودن میزان چربی خون خلاف بسیاری از بیماری‌های دیگر ممکن است علائم و نشانه‌های مشخصی را به دنبال نداشته باشد. 

البته چربی خون بالا ممکن است باعث تنگی یا بسته‌شدن رگ‌های قلب یا مغز شود که در نتیجه منجر به درد قفسه سینه، سکته قلبی یا مغزی می‌شود.

درمان چربی خون

سبک زندگی و چربی خون

انتخاب سبک زندگی، نقش موثری در ایجاد خطر ابتلا به چربی خون یا در امان بودن از آن را موجب می‌شود. به طور مثال خوردن بیش از حد غذاهای حاوی اسید چرب ترانس، مانند غذاهای سرخ شده با حرارت زیاد، مصرف پروتئین حیوانی و عدم مصرف چربی‌های سالم، نداشتن تحرک کافی، چاقی و مصرف سیگار و الکل سبب بروز این بیماری می‌شود.

همچنین در برخی از شرایط و بیماری‌ها نیز افزایش چربی خون مشاهده شده است. بیماری‌های کلیوی، دیابت و حتی برخی از بیماری‌های ارثی چربی خون از این دسته هستند.

روش مناسب برای کاهش و درمان چربی خون تغییر سبک زندگی و رعایت عادات غذایی به طور مناسب است که سبب می‌شود تا خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی به ‌میزان قابل ‌توجهی کاهش پیدا کند.

تغذیه سالم

رعایت مواردی که در ادامه می‌آید می‌تواند به کاهش چربی خون کمک کند.

کاهش چربی خون در طب سنتی

بررسی برچسب‌های ارزش غذایی محصولات در مصرف خوردنی‌هایی که چربی اشباع و کلسترول بالا (رنگ زرد و قرمز در جدول ارزش غذایی) دارند، زیاده‌روی نکنید یا بپرهیزید.

خوردن غذاهای با نمک بازاری (نمکی که اغلب افراد بر سر سفره دارند) هم برای سلامت کلی قلب و عروق توصیه نمی‌شود. حتما از نمک دریا اصل و مرغوب یا سنگ نمک آسیاب شده استفاده کنید. نمک بازاری(طعام) اضافه وزن، خطر کلسترول بالا، فشار خون و دیابت نوع دو را بالا برده و احتمال گرفتگی رگ‌های قلبی را افزایش می‌دهد. 

کاهش وزن، به‌ خصوص سوزاندن چربی‌های شکمی، کلسترول خوب را بالا برده و میزان چربی خون کاهش می‌یابد.

رژیم لاغری

درمان چربی خون از نظر دکتر روازاده

دکتر روازاده حکیم طب سنتی نیز در این باره معتقد است افرادی که دارای چربی‌ خون بالا هستند به مدت سه ماه روغن ارده کنجد میل کنند و برای مصرف و پخت‌وپز از روغن‌هایی که دارای طبیعت گرم هستند استفاده کننده تا بهبودی حاصل شود.

روغن ارده کنجد

درمان چربی خون از نظر دکتر خیراندیش

دکتر حسین خیراندیش متخصص طب سنتی درمورد درمان چربی خون بالا می‌گوید که کلسترول، چربی گرم و تری گلیسیرید چربی سرد است.

کلسترول با حجامت و مصرف سرکه انگبین درمان می‌شود، همچنین با دو مرتبه حجامت هر ماه یک بار و مصرف سرکه انگبین درمان پذیر است.

تقویم حجامت سال 1400 مورد تایید متخصصان طب سنتی

اگر سرکه انگبین در دسترس نبود سرکه شیره هم مفید بوده یا هر گس مزه دیگری مثل آب گریپ فروت، آب پرتقال و آب نارنج و... برای درمان موثر است. 

تری گلیسرید هم با خوردن گرمی‌ها پایین می‌آید. مثلا با خوردن روغن دنبه و روغن حیوانی کاهش پیدا می‌کند. معمولا در دموی مزاج‌ها هر دو نوع چربی که شامل کلسترول و تری گلیسیرید هستند، بالاست.

درمان چربی خون از نظر دکتر غلامرضا کردافشاری

دکتر غلامرضا کردافشاری درمان چربی خون از نگاه طب سنتی را چنین بیان می‌کند. یکی از بهترین دستورالعمل‌ها و تدابیر برای رفع چربی خون ورزش کردن، پرهیز از مصرف غذاهای سرخ کردنی و چرب است و بهتر است که خوردن ته دیگ را نیز ترک کنند. 

کسانی که تری گلیسیرید خون‌شان بالا است، معمولا معده‌های نفاخی دارند و ترش می‌کنند. لذا باید معده‌هایشان را اصلاح کنند.

برای اصلاح معده دارویی است به نام (حب دواء بلغم) که دستور امام صادق (علیه السلام) است که می‌گوید این دارو هاضوم بوده یعنی هضم کننده است. 

دوای بلغم در رفع کلسترول و تری گلیسیرید اثر خوبی دارد و معجونی است از ترکیب تخم زنیان، سیاه دانه، آویشن و صمغی به اسم مصطکی، که همه را به نسبت مساوی پودر می‌کنند.(البته مصکی بسیار نایاب است و نوع تقلبی آن در بازار بسیار زیاد می باشد.)

آن را با دو، سه یا چهار برابر عسل مخلوط می‌کنند و صبح و شب یا بعد از هر غذا به اندازه 1 قاشق چای‌خوری می‌خورند که خودش هضم کننده فضولات است. بعضی‌ها به این ترکیب زنجبیل اضافه می‌کنند که موثرتر است. 

در رفع کلسترول مداومت به استفاده از شوید در غذاها مفید بوده و حتی کسانی که به دلیل چربی خون کف پاهایشان داغ می‌شود یا گز گز می‌کند، می‌توانند دو تا سه قاشق تخم شوید پودرشده را در یک تا دو شیشه آبغوره خانگی نجوشیده بی‌نمک مخلوط کنند.

سپس بعد از هر غذا نصف استکان از آن مصرف کنند. اگر بر این کار مداومت کنند، گز گز کردن پا آرام می‌شود و چربی پایین می‌آید، به شرطی که مشکل حاد معده نداشته باشند. 

در افزایش تری گلیسیرید خون، دم کرده سماق باعث بهبودی هضم می‌شود. ورزش هم خیلی تاکید می‌شود، استفاده از سبزیجات مثل مرزه، ریحان نیز می‌تواند موثر باشد،.

شربت آب عسل و لیمو ترش و همچنین، استفاده از کاسنی و شاه تره نیز در طب سنتی توصیه می‌شود. طبعا تمام توصیه‌های فوق باید بسته به مزاج افراد مورد استفاده قرار گیرد تا عارضه سوئی ایجاد نشود.